Ograniczenie ilości czerwonego mięsa, cukru i tłuszczów nasyconych na rzecz większego spożycia warzyw, owoców, nasion roślin strączkowych i orzechów — to główne założenia diety planetarnej. Co jeszcze wiadomo na jej temat?
Dieta planetarna została opracowana przez Komisję EAT-Lancet w ramach raportu opublikowanego w The Lancet 16 stycznia 2019. Celem tego raportu i opisanej w nim diety jest promowanie zaleceń żywieniowych, które mają trzy główne cele:
- Wyżywienie globalnej populacji, która według prognoz w 2050 osiągnie 10 miliardów ludzi.
- Znaczne zmniejszenie ogólnoświatowej liczby zgonów spowodowanych niewłaściwą dietą.
- Osiągnięcie zrównoważonego wpływu na środowisko podczas produkcji żywności.
Zgodnie z dietą planetarną owoce i warzywa powinny stanowić połowę naszego talerza. Co ważne, zalecane jest spożywanie produktów lokalnych i sezonowych, a unikanie produktów importowanych.
Dieta planetarna: jakie produkty są zalecane?
- Rośliny strączkowe (np. w formie past, kotletów, sałatek): fasola biała i czerwona, bób, soczewica, soja, ciecierzyca, groch
- Warzywa zielone: jarmuż, szpinak, rukola, brokuły, sałata, brukselka
- Warzywa krzyżowe: kalafior, chrzan, kapusta
- Warzywa skrobiowe: ziemniaki
- Warzywa sezonowe: pomidory, ogórki, dynia, kabaczek, cukinia, cykoria, por, sałata, buraki, kalarepa (jeśli nie są importowane)
- Kiszonki
- Owoce (lokalne, sezonowe): jabłka, gruszki, śliwki, morwa, truskawki, maliny, jagody, wiśnie, czereśnie, agrest, borówki, morele, brzoskwinie (jeśli nie są importowane)
- Orzechy: włoskie, laskowe, pestki dyni, słonecznika
- Pieczywo razowe, graham
- Produkty zbożowe z pełnego ziarna: kasza gryczana, jaglana, jęczmienna, płatki owsiane, płatki jaglane, makaron razowy, ryż brązowy
- Tłuszcze roślinne nienasycone: oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany, olej z orzechów, olej z pestek dyni, margaryny miękkie
- Siemię lniane, mak, sezam
- Grzyby polskie
- Tofu
- Ryby morskie: śledzie, dorsz, szprotki, sardynki
- Ryby słodkowodne
- Mięso drobiowe w niewielkich ilościach: kurczak, indyk
- Jaja „O” (w niewielkich ilościach)
- Napoje mleczne fermentowane
- Jogurty, kefiry
- Sery: twarogowy, dojrzewający
- Roślinne oleje, nienasycone: oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej lniany, olej z orzechów, olej z pestek dyni, margaryny miękkie
Dieta planetarna: produkty, które należy ograniczać
- Mięso czerwone (wołowina, wieprzowina, jagnięcina),
- masło
Dieta planetarna: produkty, których należy unikać
- Banan
- Awokado
- Kokos
- Owoce i warzywa z importu (np. truskawki, pomarańcze, kiwi)
- Pieczywo białe
- Produkty przetworzone
- Tłuszcze nasycone
