Jak odżywiają się nastolatki? Na Śląsku ruszył projekt “Schody zdrowia”

Jak odżywiają się nastolatki? Na Śląsku ruszył projekt “Schody zdrowia”

Fot. pixabay.com

Jak odżywiają się polskie nastolatki? Sprawdzą to naukowcy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, którzy wezmą “pod lupę” ponad 1000 uczniów szóstych i siódmych klas szkół podstawowych.

W ramach projektu “Schody zdrowia – edukacja i nauka wyznacznikiem zdrowego i otwartego społeczeństwa”, realizowanego przez Zakład Żywienia Człowieka w Katedrze Dietetyki Wydziału Zdrowia Publicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, przewidziano również bezpłatne warsztaty kulinarne i porady dietetyczne dla uczniów i ich rodziców bądź opiekunów.

– Badania naukowe wskazują, że dziecko z nadwagą między 6. a 9. rokiem życia jest 10-krotnie bardziej narażone na otyłość w dorosłym życiu, natomiast u nastolatka z nadwagą między 10. a 14. rokiem życia ryzyko to jest 28-krotnie większe! – mówi dr n. med. Agnieszka Białek-Dratwa, jedna z koordynatorek projektu. – Warto również wspomnieć, iż nadmierne spożycie żywności w dzieciństwie może sprzyjać rozwojowi w dorosłym życiu przewlekłych chorób wynikających z nieprawidłowego żywienia, takich jak: cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna choroba serca, zaburzenia metaboliczne czy nowotwory.

Dr Agnieszka Białek-Dratwa jestem przekonana, że dzięki projektowi “Schody zdrowia – edukacja i nauka wyznacznikiem zdrowego i otwartego społeczeństwa” uda się zaszczepić w dzieciach korzystne nawyki żywieniowe, które zaprocentują w ich późniejszym, dorosłym już życiu. – Mocno liczymy również na zaangażowanie nauczycieli i rodziców — dodaje.

Kto i w jakim celu weźmie udział w projekcie?

Projekt “Schody zdrowia – edukacja i nauka wyznacznikiem zdrowego i otwartego społeczeństwa” składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich, realizowany w terminie wrzesień 2023 – marzec 2024, zakłada przeprowadzenie badań przesiewowych w zakresie pomiarów antropometrycznych (m.in. wzrost, masa ciała, obwód talii, obwód bioder) oraz analizy składu ciała. Pracownicy Śląskiego Uniwersytetu Medycznego sprawdzą także, jak wyglądają zachowania żywieniowe i postawy wobec jedzenia wśród rodziców i uczniów klas 6 i 7 szkół podstawowych z dwóch śląskich miast — Bytomia i Zabrza.

Uczniowie wyłonieni w badaniu przesiewowym z nadwagą/otyłością wraz z rodzicami/opiekunami prawnymi zostaną objęci programem żywieniowym, na który składają się:

  • porady dietetyczne (indywidualne konsultacje z dietetykiem obejmujące: analizę nawyków żywieniowych, zaproponowanie zmian w dotychczasowych nawykach żywieniowych, naukę prawidłowej postawy wobec żywienia);
  • udział w warsztatach kulinarno-edukacyjnych (edukacja żywieniowa dzieci i rodziców, kształtowanie umiejętności w zakresie przygotowania potraw zgodnie z zasadami racjonalnego żywienia, wprowadzania modyfikacji w codziennym żywieniu).

Realizatorzy projektu “Schody zdrowia – edukacja i nauka wyznacznikiem zdrowego i otwartego społeczeństwa” postawili sobie bardzo ambitne cele. Jednym z nich jest zwiększenie odpowiedzialności nauczycieli, rodziców/ opiekunów prawnych dzieci za zdrowie oraz ochronę dzieci. Kolejne to: zaszczepienie dzieciom i młodzieży oraz ich rodzinom świadomości, iż dbałość o zdrowie psychiczne, prawidłowe żywienie mają istotny wpływ na jakość życia, wykształcenie wśród młodych osób zachowań społecznych opartych na równości i sprawiedliwości społecznej wobec innych osób oraz edukacja społeczeństwa w zakresie chorób cywilizacyjnych (w tym otyłości).

REKLAMA

Jaki wpływ ma nieprawidłowe odżywanie na rozwój młodzieży?

Naukowcy biorący udział w projekcie podkreślają, że w okresie intensywnego rozwoju fizycznego i psychicznego składniki codziennej diety są niezwykle istotne, bo od nich zależy prawidłowy rozwój narządów, m.in. mózgu, mięśni, płuc, serca i nerek. – Prawidłowe żywienie jest szczególne istotne w okresie dojrzewania ze względu na bardzo intensywne procesy wzrastania i dojrzewania zachodzące w tym okresie życia. Zarówno niedobory składników odżywczych, jak i ich nadmierne spożycie mają negatywne konsekwencje zdrowotne — podkreślają.

Niedobory żywieniowe pod względem ilościowym i jakościowym przyczyniają się do pogorszenia stanu zdrowia, upośledzenia funkcjonowania poszczególnych układów (m.in. układu odpornościowego), zmniejszenia wydolności układu krążeniowo-oddechowego, zaburzenia prawidłowego rozwoju tkanki kostnej oraz nadmiernej drażliwości i zmniejszenia koncentracji, co w konsekwencji prowadzi do osiągania przez dzieci i młodzież gorszych wyników w nauce.

Natomiast nadmierne spożycie żywności w okresie dorastania prowadzi do powstawania nadwagi lub otyłości, której przyczyną może być nieprawidłowy, utrwalony w rodzinie sposób żywienia — zwłaszcza zbyt duża kaloryczność całodziennej diety, nadmiar produktów zawierających tłuszcz i cukier oraz niska aktywność fizyczna.

Jakie błędy żywieniowe popełniają nastolatki i co z tego wynika?

Błędy żywieniowe nastolatków są najczęściej związane ze zróżnicowaniem warunków społeczno-bytowych, niskim poziomem wiedzy żywieniowej zarówno wśród młodzieży, jak i ich rodziców/opiekunów oraz uleganiem modom żywieniowym. Nieodpowiedni sposób żywienia związany jest z niedoborem w codziennej diecie młodzieży składników pokarmowych, takich jak:

  • wapń,
  • żelazo,
  • potas,
  • magnez,
  • witamina D,
  • witaminy z grupy B, zwłaszcza kwas foliowy,
  • wielonienasycone kwasy tłuszczowe, głównie z rodziny omega-3,
  • błonnik pokarmowy,
  • inne substancje biologicznie czynne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Jednocześnie spożywane są w nadmiarze tłuszcze, zwłaszcza nasycone kwasy tłuszczowe, cholesterol oraz sód (sól).

Wśród najczęstszych konsekwencji zdrowotnych popełnianych błędów żywieniowych wymieniane są:

  • konsekwencje rozwojowe, polegające m.in. na opóźnieniu wzrastania i kształtowania sprawności fizycznej, rozwoju psychicznego, umysłowego i emocjonalnego, zaburzeniach dojrzewania płciowego, wadach postawy oraz ogólnie szybkim męczeniu się,
  • konsekwencje chorobowe związane ze zmianami w strukturze oraz funkcjonowaniu wielu narządów i układów organizmu, których skutki chorobowe moją być długofalowe.

Projekt “Schody zdrowia – edukacja i nauka wyznacznikiem zdrowego i otwartego społeczeństwa” realizowany jest w ramach Społecznej Odpowiedzialności Nauki Ministerstwa Edukacji i Nauki. Jego koordynatorami są dr n. med. Agnieszka Białek-Dratwa i dr n. med. Elżbieta Szczepańska.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

You may also like

Perfecta Ceramedica Pep-3 – synergiczne działanie ceramidów i peptydów

Marka Perfecta wprowadziła na rynek nową linię kosmetyków Ceramedica Pep-3 z ceramidami i peptydami, które błyskawicznie spłycają zmarszczki, ujędrniają skórę i przyspieszają syntezę kolagenu.