Mężczyźni żyją krócej niż kobiety i coraz częściej to o nich mówi się “słabsza płeć”

Mężczyźni żyją krócej niż kobiety i coraz częściej to o nich mówi się “słabsza płeć”

Fot. pixabay.com

Mężczyźni żyją krócej niż kobiety. Częściej dotykają ich różne problemy zdrowotne, np. częściej zapadają na choroby układu krążenia i nowotwory, częściej ulegają wypadkom i częściej sięgają po używki.

Nie da się tego wytłumaczyć wyłącznie gorszym stylem życia, pociągiem do ryzyka czy używek. Są też czynniki biologiczne, które płeć uchodząca kiedyś za słabą, czyli kobiety, czyni silniejszą.

Jaki wpływ na kondycję kobiet i mężczyzn mają estrogeny i testosteron?

Istotne różnice biologiczne dotyczą na przykład hormonów. Przykładowo estrogeny mają ochronny wpływ na funkcjonowanie kobiecego organizmu. To dlatego po menopauzie, kiedy znacznie zmniejsza się ich wydzielanie, kobiety zaczynają chorować m.in. na choroby krążenia. A jak jest z testosteronem, który króluje w organizmie męskim?

Rys. Krzysztof “Rosa” Rosiecki

Naukowcy z University od Southern California zauważyli w badaniach na szczurach, że testosteron może sprawiać, iż męskie nerki są bardziej podatne na choroby i uszkodzenia. O różnicach w odporności tych narządów między płciami wiadomo było już wcześniej, ale eksperymenty na szczurach pokazały przyczynę. Badacze odkryli tysiąc genów, które wpływają na nieco inny rozwój nerek u samic i samców tych zwierząt, a kluczowe znaczenie dla aktywności wspomnianych genów ma właśnie męski hormon płciowy testosteron.

Czytaj też: Czy testosteron może być groźny dla serca?

– Poprzez zbadanie tego, jak podczas rozwoju w nerkach męskich i żeńskich pojawiają się rozbieżności, możemy lepiej zrozumieć, w jaki sposób radzić sobie ze związanymi z płcią różnicami w zdrowiu u pacjentów cierpiących na choroby tego organu — podkreśla prof. Andy McMahon, autor badania.

Słabsza płeć to kobiety czy mężczyźni?

Choć to na kobiety czasami mówi się „słabsza płeć”, to nie do końca jest to trafne określenie. Po pierwsze, kobiety żyją wyraźnie dłużej od mężczyzn, którzy w Polsce dożywają średnio niecałych 72 la (kobiety prawie 80 lat). Zwykle mężczyźni są bardziej trapieni przez różne schorzenia i zapadają na nie szybciej. Przykładowo u amerykańskich mężczyzn, aż pięć razy częściej niż u amerykańskich kobiet powstają tętniaki aorty, dna moczanowa rozwija się cztery razy częściej, kamienie nerkowe — trzy razy częściej.

Wygląda więc na to, że mężczyźni to słabsza płeć, jeśli chodzi o zdrowie. Eksperci zwracają uwagę na różne możliwe przyczyny tej sytuacji: stres zawodowy, mniej rozwinięte życie społeczne i dostęp do wsparcia, większą skłonność do ryzykownych zachowań i agresji, gorszą dietę, rzadsze wizyty u lekarza, częstsze palenie tytoniu i sięganie po alkohol oraz narkotyki.

Geny, cholesterol i skłonność do ryzykownych zachowań

Na przykład z badania przeprowadzonego przez amerykański National Institute on Drug Abuse wynika, że w latach 2020-2021 w USA od 2 do 3 razy więcej mężczyzn niż kobiet zmarło z powodu przedawkowania opioidów takich jak fentanyl czy heroina oraz psychostymulantów — np. metamfetaminy i kokainy. Choć wiadomo od długiego czasu, że mężczyźni częściej sięgają po takie substancje, to nie tłumaczy to tak dużej różnicy w zgonach z przyczyn przyjmowania substancji psychoaktywnych — twierdzą naukowcy. Ich zdaniem za wyższą umieralność z tych przyczyn odpowiada splot czynników biologicznych, behawioralnych i społecznych.

– Zarówno mężczyźni, jak i kobiety są narażeni na współczesne, zanieczyszczone fentanylem narkotyki. Coś sprawia, że mężczyźni umierają znacznie częściej. Może być tak, że używają narkotyków częściej lub w większych dawkach, co mogłoby zwiększać ryzyko ich śmierci. U kobiet mogą też jednak działać czynniki ochronne, które zmniejszają ryzyko zgonu — tłumaczy dr Nora Volkow, współautorka badania. – Zrozumienie biologicznych, behawioralnych i społecznych czynników wpływających na używanie narkotyków oraz na reakcje organizmu jest kluczowe dla opracowania odpowiednich metod chroniących przed śmiertelnym przedawkowaniem i innymi szkodliwymi skutkami używania narkotyków — dodaje.

Różnice biologiczne to jeden z ważniejszych czynników częstszego występowania różnych kłopotów ze zdrowiem. Poza hormonami specjaliści wymieniają nieco inny metabolizm oraz czynniki genetyczne. Na przykład kobiety mają dwa chromosomy X, a mężczyźni jeden chromosom X i jeden Y, który ma wielkość równą zaledwie 1/3 chromosomu X. Jeśli u kobiety jakaś choroba wynika z wadliwego genu mieszczącego się w chromosomie X, to często wada ta może być skompensowana przez gen obecny na drugim chromosomie tego rodzaju. U mężczyzn występuje więc większe prawdopodobieństwo, że tej kompensacji zabraknie. To dlatego płody i noworodki męskie mają większe ryzyko rozwoju uwarunkowanych genetycznie chorób.

Inny przykład to cholesterol. Choć obie płcie statystycznie mają podobny poziom cholesterolu LDL (tzw. złego), kobiety mają znacznie więcej HDL (tzw. dobrego cholesterolu), co przekłada się na mniejsze ryzyko chorób układu krążenia. Jednocześnie, jak się wydaje, produkowany w ciałach kobiet estrogen do pewnego stopnia chroni układ sercowo-naczyniowy. 

Częstsze zachorowania na nowotwory i COVID-19

Męską część społeczeństwa częściej dotykają nowotwory złośliwe. Według badania opublikowanego w ubiegłym roku na łamach periodyku “Cancer” znaczenie mają w dużej mierze czynniki biologiczne, a nie tylko te związane z nawykami i zachowaniem. Badacze przeanalizowali dane na temat ponad 170 tys. mężczyzn i ponad 120 tys. kobiet w wieku 50-71 lat oraz 21 różnych lokalizacji rozwoju nowotworów. Uwzględnili przy tym różnorodne czynniki, w tym środowiskowe i behawioralne. U mężczyzn rzadziej rozwijał się tylko rak tarczycy i pęcherzyka żółciowego. Tymczasem np. rak przełyku dotyczył ich prawie 11 razy częściej, a rak pęcherza — ponad 3 razy częściej.

– Nasze wyniki pokazują rozbieżności w częstości występowania nowotworów, które nie są wyjaśnione wyłącznie ekspozycją środowiskową. Sugeruje to, że istnieją wrodzone różnice biologiczne między mężczyznami i kobietami, które wpływają na podatność na nowotwory — mówi autorka analizy dr Sarah S. Jackson.

Także w czasie pandemii COVID-19 mężczyźni częściej zapadali na ciężką postać choroby. Jak odkryli niedawno eksperci z Uniwersytetu Osakijskiego, znaczenie mają w tym względzie m.in. komórki odpornościowe — limfocyty T, których działanie dosyć silnie zależy właśnie od płci. U mężczyzn pewien typ tych komórek odpowiedzialny za regulację wytwarzania przeciwciał (komórki Treg) ginął szybciej, niż u kobiet.

– Regulacja układu immunologicznego przez komórki Treg może zatem stanowić klucz do zrozumienia podatności na COVID-19 oraz procesu powrotu do zdrowia — twierdzi autor odkrycia Jonas Nørskov Søndergaard

Jakie zatem wysnuwać wnioski z powyższych faktów i hipotez? W najlepiej pojętym interesie panowie powinni przykładać większą wagę do zdrowego stylu życia. Na pewno nie zaszkodzi, a może przezwyciężyć niekorzystne predyspozycje.


Źródła:

[1] Harvard Medical School – opracowanie na temat różnic w zdrowie kobiet i mężczyzn

[2] Doniesienie na temat przyczyn w zdrowiu nerek

[3] Doniesienie na temat śmiertelności z powodu przedawkowania narkotyków

[4] Doniesienie na temat różnic w zachorowaniach na nowotwory

[5] Doniesienie na temat różnic w przebiegu COVID-19

Źródło informacji: Serwis Zdrowie

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

You may also like

Perfecta Ceramedica Pep-3 – synergiczne działanie ceramidów i peptydów

Marka Perfecta wprowadziła na rynek nową linię kosmetyków Ceramedica Pep-3 z ceramidami i peptydami, które błyskawicznie spłycają zmarszczki, ujędrniają skórę i przyspieszają syntezę kolagenu.