Czerniak daje o sobie znać. Nie bagatelizuj jego objawów

Czerniak daje o sobie znać. Nie bagatelizuj jego objawów

Niby wiemy, że powinniśmy obserwować swoje ciało, aby zidentyfikować czerniaka w porę. Deklarujemy, że robimy to regularnie. Jednak wiele symptomów jest przez nas niedoceniana, a nawet bagatelizowana. IX Tydzień Świadomości Czerniaka to doskonała okazja, aby sobie o nich przypomnieć.

W badaniu opinii przeprowadzonym w maju 2020 roku przez dom badawczy ARC Rynek i Opinia na zlecenie firmy Novartis i Akademii Czerniaka, 79 proc. respondentów zadeklarowało, że obserwuje swoje znamiona. To o niemal 30 proc. więcej niż 9 lat temu, kiedy w podobnym badaniu dotyczącym świadomości na temat czerniaka i metod zapobiegania mu samoobserwację znamion zadeklarowało 51 proc. Dziś jedynie 11 proc. badanych twierdzi, że nie ma znamion, które powinni obserwować (w 2011 r. było ich 32 proc.). Eksperci z Akademii Czerniaka – sekcji naukowej Polskiego Towarzystwa Chirurgii Onkologicznej, która jest organizatorem Tygodnia Świadomości Czerniaka, podkreślają jednak, że wiele cech charakterystycznych czarniaka jest niedocenianych.

Co powinno Cię zaniepokoić?

Respondenci pytani o cechy charakterystyczne czerniaka, które powinny ich zaniepokoić oraz skłonić do natychmiastowej wizyty u lekarza najrzadziej podają: asymetrię (50 proc.), niejednolity kolor (55 proc.) oraz duży rozmiar (56 proc.).  Zmieniająca się zmiana (ewolucja zmiany) jest najbardziej docenianą cechą czerniaka, która jest groźna dla 75 proc. badanych. W przypadku znamienia, które krwawiłoby i nie chciałoby się goić już 88 proc. osób zmobilizowałoby się do natychmiastowej wizyty u lekarza.

W porównaniu z deklaracjami wyniki różnią się, gdy badanym przedstawiono zdjęcia czerniaków. W przypadku asymetrycznego lub wielobarwnego znamienia niepokój był jeszcze niższy. Do lekarzy pilnie udałoby się odpowiednio 44 proc. i 49 proc. ankietowanych. Warto zauważyć, że osoby w wieku 45-60 częściej udałyby się do lekarza z takimi zmianami niż najmłodsza grupa respondentów (18-24 lata).

Powyższe dane są ważną informacją dla lekarzy, w szczególności dla dermatologów. Mimo że Polacy coraz częściej obserwują swoje znamiona, tak naprawdę nie wiedzą, na co powinni zwrócić uwagę i co powinno ich zaniepokoić. Ewolucja znamienia, czyli wzrost, uwypuklenie, pęknięcia, krwawienia, jest najważniejszą cechą czerniaka, ale jest też ostatnim sygnałem, aby udać się do lekarza. Zmianę, w której zachodzą takie procesy, należy absolutnie skonsultować z lekarzem dermatologiem lub chirurgiem onkologiem­ – zaznacza prof. Witold Owczarek, przewodniczący Sekcji Dermatologii Onkologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, kierownik Kliniki Dermatologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Niepokojące zdaniem ekspertów jest to, że jedynie 43 proc. Polaków było kiedykolwiek u lekarza, aby sprawdzić swoje znamiona.

Respondenci pytani, do kogo udaliby się w przypadku podejrzanego znamienia, wskazali przede wszystkim dermatologów (70 proc.), a 33 proc. zasięgnęłoby opinii lekarza rodzinnego. W 2011 roku tylko 48 proc. Polaków zgłosiłoby się do dermatologa, a 26 proc. udałoby się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.

Wysoki poziom wiedzy w połączeniu z zachowaniami Polaków dają niesatysfakcjonujący obraz. W kampanii mówimy, iż gatunek ludzki słynie z brawury i jest lekkomyślny, dlatego tak ważna jest rola lekarzy – zaznacza prof. Piotr Rutkowski, przewodniczący Rady Naukowej Akademii Czerniaka, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.

Nie zwlekaj z wizytą u lekarza!

Czerniak cechuje wiele zmian, które są łatwe do zapamiętania. Jeśli zaobserwujesz je u siebie, idź czym prędzej do lekarza. Oto one:

  • A – asymetria – znamię wylewające się na jedną stronę;
  • B – brzegi poszarpane – znamię, którego brzegi nie są gładkie, które nie jest okrągłe/owalne;
  • C – czerwony, czarny niejednolity kolor znamię, niejednolita barwa;
  • D – duży rozmiar – znamię powyżej 6 mm;
  • E – ewolucja – znamię, które zmieniło się w krótkim czasie, powiększa się, unosi nad powierzchnię skóry, swędzi, pęka, piecze, wokół którego powstało kilka nowych znamion.

Pamiętaj! Opóźniona wizyta u lekarza może doprowadzić do szybkiego rozwoju czerniaka. Na wczesnym etapie masz 100 proc. szans na wyleczenie, ale później te szanse się zmniejszają.

Jak podkreślają eksperci, leczenie czerniaków w stadium zaawansowanym zmieniło się niewyobrażalnie od czasu pojawienia się immunoterapii oraz tzw. leczenia celowanego.

Dzięki nowym formom terapii stosowanych w leczeniu czerniaka możliwe stały się wieloletnie przeżycia osób chorych na rozsianego czerniaka. Dlatego obecnie środowisko pacjentów i lekarzy prowadzi z Ministerstwem Zdrowia rozmowy o włączeniu nowoczesnych terapii do leczenia adjuwantowego, czyli u chorych, u których nowotwór jest zaawansowany, ale jeszcze nie dał odległych, widocznych w badaniach obrazowych przerzutów – mówi prof. Rutkowski.

Obecnie około 30 proc. diagnozowanych czerniaków jest w stadium zaawansowanym. Wśród chorych z takim czerniakiem ryzyko nawrotu choroby w ciągu 5 lat wynosi od 48 proc. do aż 85 proc., w zależności od podstopnia zaawansowania. Wykazana w badaniach klinicznych redukcja ryzyka nawrotu choroby lub zgonu po zastosowaniu terapii adjuwantowych wynosi od 25 proc. do 51 proc.  

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przeczytaj również

Sprawdź, gdzie od jutra będzie zaostrzony reżim

Od soboty w 19 powiatach z największym wzrostem