Zmiana kształtu piersi, wciągnięcie brodawki, zaczerwienienie skóry, nietypowa wydzielina, a nawet pozornie niewielkie zgrubienie pod pachą. Rak piersi może dawać wiele różnych sygnałów, a we wczesnym stadium często nie powoduje żadnych objawów. Dlatego ogromne znaczenie ma znajomość wyglądu i struktury własnych piersi.
Guzek lub twarde zgrubienie jest jednym z najbardziej znanych objawów raka piersi, ale nie pojawia się w każdym przypadku. Wczesny rak piersi często nie powoduje żadnych dolegliwości i może zostać wykryty podczas badania przesiewowego, zanim kobieta zauważy jakąkolwiek zmianę. Dlatego obserwowanie piersi ma dwa uzupełniające się elementy: znajomość tego, jak wyglądają i zachowują się na co dzień, oraz regularne badania profilaktyczne.
Co ważne, większość zmian w piersiach nie oznacza raka. Nietypowe objawy powinny jednak zostać ocenione przez lekarza, szczególnie jeśli utrzymują się albo są nowe i wyraźnie różnią się od tego, co wcześniej było dla nas normalne.
Objawy raka piersi, które łatwo przeoczyć
1. Wciągnięcie skóry, jakby ktoś „pociągnął” ją do środka
Jednym z sygnałów ostrzegawczych może być miejscowe wciągnięcie skóry piersi. Czasem nie przypomina ono wyraźnego guzka. Można natomiast zauważyć niewielkie zagłębienie, nierówność albo zmianę powierzchni skóry. Podczas obserwacji piersi warto zwrócić uwagę na to, czy jej powierzchnia nie zaczęła wyglądać inaczej niż wcześniej. Wciąganie skóry piersi, otoczki lub brodawki jest wymieniane przez ekspertów wśród zmian, które powinny skłonić do konsultacji.
2. Skóra przypominająca skórkę pomarańczy
To jeden z objawów, który można łatwo potraktować jako problem dermatologiczny. Skóra może stać się bardziej napięta, obrzęknięta i nierówna, z drobnymi zagłębieniami przypominającymi powierzchnię skórki pomarańczy. Taki obraz może występować między innymi w zapalnym raku piersi – rzadkiej, szybko rozwijającej się postaci nowotworu. W tym przypadku często nie ma wyraźnego guzka, który można wyczuć palcami.
Szczególnie niepokojące jest, gdy zmiany pojawiają się szybko i towarzyszy im powiększenie piersi, uczucie ciężkości, pieczenia lub tkliwość.
3. Nagła zmiana wielkości albo kształtu jednej piersi
Piersi naturalnie nie muszą być identyczne. Różnica w ich wielkości jest bardzo częsta i sama w sobie nie oznacza choroby. Inaczej wygląda sytuacja, gdy jedna pierś nagle zaczyna wyglądać inaczej niż wcześniej. Może stać się większa, bardziej obrzęknięta albo zmienić swój kształt. Taką zmianę warto skonsultować, zwłaszcza jeśli pojawiła się bez oczywistego powodu.
4. Brodawka zaczyna wyglądać inaczej
Nie zawsze chodzi o guzek znajdujący się głęboko w piersi. Czasem pierwsza zmiana dotyczy samej brodawki. Niepokój powinny wzbudzić między innymi:
- nowe wciągnięcie brodawki,
- zmiana jej kształtu,
- spłaszczenie,
- zmiana kierunku, w którym jest skierowana,
- nietypowe zmiany skóry wokół brodawki.
Jeśli brodawka od zawsze jest lekko wciągnięta, nie jest to nowy objaw. Znaczenie ma przede wszystkim zmiana w stosunku do własnego stanu wyjściowego.
5. Zaczerwienienie, łuszczenie albo swędzenie brodawki
To objaw, który szczególnie łatwo pomylić z egzemą, alergią lub podrażnieniem.
Rzadkim nowotworem związanym z brodawką i otoczką jest choroba Pageta piersi. Może powodować zaczerwienienie, świąd, pieczenie, łuszczenie, tworzenie się strupków lub pogrubienie skóry brodawki i otoczki. Zmiany mogą przypominać chorobę dermatologiczną. Dlatego jeśli „egzema” brodawki utrzymuje się, nawraca albo dotyczy tylko jednej piersi, warto pokazać ją lekarzowi.
6. Nietypowa wydzielina z brodawki
Wydzielina z brodawki może mieć wiele przyczyn i sama w sobie nie oznacza raka. Szczególnej uwagi wymaga jednak wydzielina, która pojawia się bez uciskania piersi, zwłaszcza jeśli jest krwista albo występuje tylko z jednej brodawki.
W chorobie Pageta wydzielina może mieć kolor żółtawy lub zawierać krew.
Każdą nową, niewyjaśnioną wydzielinę warto omówić z lekarzem.
7. Zgrubienie pod pachą
Podczas kontroli piersi łatwo skoncentrować się wyłącznie na samej piersi i pominąć okolice pachy. Tymczasem powiększony lub wyczuwalny węzeł chłonny pod pachą może być jednym z objawów wymagających diagnostyki. Nie oznacza automatycznie raka, ponieważ węzły chłonne mogą powiększać się także w przebiegu infekcji i wielu innych chorób. Jednak nowe zgrubienie w tej okolicy powinno zostać ocenione przez lekarza.
8. Niewielkie zgrubienie zamiast wyraźnego guzka
Nie każdy nowotwór tworzy łatwo wyczuwalną, okrągłą „kulę”. Zmiana może być odczuwana jako fragment piersi, który stał się twardszy, bardziej zwarty albo wyraźnie różni się od otaczającej tkanki. Może znajdować się również w pobliżu piersi lub pod pachą. Dlatego podczas samobadania warto zwracać uwagę nie tylko na pojedyncze guzki, ale również na nowe różnice w strukturze piersi.
Czy ból piersi oznacza raka?
Rak piersi zazwyczaj nie powoduje bólu, a ból piersi bardzo często ma inne przyczyny, między innymi hormonalne. Nie oznacza to jednak, że utrzymujący się ból można ignorować. Jeśli jest nowy, jednostronny, utrzymuje się lub towarzyszą mu inne zmiany, warto skonsultować go z lekarzem.
W przypadku zapalnego raka piersi może natomiast występować tkliwość, uczucie ciężkości lub pieczenia.
Szczególną uwagę zwraca szybko zmieniająca się pierś
Tempo zmian ma znaczenie. Szybko pojawiający się obrzęk, zaczerwienienie, powiększenie piersi albo zmiana jej wyglądu wymaga konsultacji. W przypadku zapalnego raka piersi objawy mogą pojawić się stosunkowo szybko, a charakterystyczny guzek może w ogóle nie być wyczuwalny.
Nie każda czerwona czy obrzęknięta pierś oznacza nowotwór. Podobne objawy mogą występować przy infekcjach i innych chorobach. O ich przyczynie powinien zdecydować lekarz.
Co zrobić, jeśli zauważysz zmianę?
Przede wszystkim nie próbuj diagnozować jej samodzielnie. Jeżeli zauważysz nowy guzek, zgrubienie, zmianę skóry, wciągnięcie brodawki, nietypową wydzielinę albo zmianę wielkości czy kształtu piersi, umów konsultację lekarską. W zależności od wieku, objawów i budowy piersi lekarz może zdecydować o wykonaniu USG, mammografii lub innych badań diagnostycznych.
Prawidłowa mammografia wykonana wcześniej nie oznacza, że każdą nową zmianę można zignorować. Eksperci podkreślają, że nową zmianę w piersi należy skonsultować również wtedy, gdy niedawne badanie mammograficzne było prawidłowe.
Objawy nie zastępują profilaktyki
Wczesny rak piersi często nie powoduje żadnych dolegliwości. Właśnie dlatego znaczenie mają badania przesiewowe. W Polsce kobiety w wieku 45–74 lat mogą korzystać z programu bezpłatnej mammografii finansowanej przez NFZ. Ważną rolę odgrywa również samobadanie piersi. Nie zastępuje ono mammografii ani diagnostyki lekarskiej, ale pomaga poznać własne piersi i szybciej zauważyć zmianę. NFZ zaleca wykonywanie samobadania regularnie, raz w miesiącu.
Zapamiętaj!
Nie każda zmiana piersi oznacza raka. Każda nowa i niewyjaśniona zmiana zasługuje jednak na uwagę. Nie ignoruj zwłaszcza:
- nowego guzka lub twardego zgrubienia,
- zmiany kształtu albo wielkości piersi,
- wciągnięcia skóry lub brodawki,
- zaczerwienienia i obrzęku,
- skóry przypominającej skórkę pomarańczy,
- łuszczenia, strupków lub przewlekłego podrażnienia brodawki,
- nietypowej wydzieliny, zwłaszcza krwistej,
- nowego zgrubienia pod pachą.
I jeszcze jedna ważna uwaga: rak piersi może rozwijać się bez żadnego z tych objawów. Dlatego profilaktyka pozostaje ważna nawet wtedy, gdy piersi wyglądają i wydają się zupełnie prawidłowe.


