Nowe badanie opublikowane w prestiżowym czasopiśmie medycznym „JAMA Oncology” pokazuje, że ryzyko rozwoju raka trzustki zależy nie tylko od genów, ale także od codziennych nawyków. Co ważne – zdrowy styl życia może szczególnie chronić osoby obciążone genetycznie, zwłaszcza przed 60. rokiem życia.
Rak trzustki – jeden z najgroźniejszych nowotworów
Rak trzustki należy do nowotworów o najgorszym rokowaniu. Choroba przez długi czas może nie dawać wyraźnych objawów, dlatego często wykrywana jest dopiero w zaawansowanym stadium. Naukowcy od lat próbują odpowiedzieć na pytanie, dlaczego jedni chorują, a inni nie – mimo podobnych predyspozycji genetycznych.
Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z Niemieckiego Centrum Badań nad Rakiem sugeruje, że ogromne znaczenie mają czynniki, na które mamy realny wpływ.
Co dokładnie sprawdzili naukowcy?
Badacze przeanalizowali dane prawie 291 tysięcy osób uczestniczących w projekcie UK Biobank. Uczestnicy byli obserwowani średnio przez niemal 12 lat.
Naukowcy oceniali dwa główne elementy:
- ryzyko genetyczne zachorowania na raka trzustki,
- styl życia i czynniki zdrowotne, które można zmienić.
Pod uwagę brano m.in.:
- palenie papierosów,
- nadmierne spożycie alkoholu,
- niezdrową dietę,
- brak aktywności fizycznej,
- nadwagę i otyłość,
- cukrzycę,
- przewlekłe zapalenie trzustki.
Rak trzustki – styl życia ma ogromne znaczenie
Badanie pokazało, że osoby prowadzące zdrowy tryb życia miały znacznie niższe ryzyko zachorowania na raka trzustki – nawet wtedy, gdy były genetycznie bardziej narażone na rozwój choroby.
Co ciekawe, zależność ta była najsilniejsza u osób młodszych, przed 60. rokiem życia.
U młodszych uczestników z wysokim ryzykiem genetycznym, ale zdrowym stylem życia, prawdopodobieństwo zachorowania było niższe niż u osób z małym obciążeniem genetycznym, ale niezdrowymi nawykami.
To bardzo ważna informacja, ponieważ pokazuje, że geny nie przesądzają o wszystkim.
Dlaczego młodszy wiek ma znaczenie?
Autorzy badania zauważyli, że wpływ stylu życia na rozwój raka trzustki stopniowo zmniejszał się wraz z wiekiem. Oznacza to, że działania profilaktyczne warto wdrażać jak najwcześniej.
Zdaniem naukowców najlepsze efekty może przynieść profilaktyka rozpoczynana już w młodym wieku – zanim organizm będzie przez lata narażony na działanie szkodliwych czynników.
Co możemy zrobić, by zmniejszyć ryzyko raka trzustki?
Choć nie mamy wpływu na swoje geny, możemy ograniczyć wiele czynników zwiększających ryzyko raka trzustki. Eksperci podkreślają, że szczególnie ważne są:
Niepalenie papierosów
Palenie to jeden z najlepiej udokumentowanych czynników ryzyka raka trzustki.
Utrzymywanie prawidłowej masy ciała
Nadwaga i otyłość sprzyjają przewlekłym stanom zapalnym i zaburzeniom metabolicznym.
Regularna aktywność fizyczna
Ruch wspiera metabolizm, pomaga kontrolować masę ciała i zmniejsza ryzyko wielu nowotworów.
Zdrowa dieta
Warto ograniczać wysoko przetworzoną żywność, nadmiar cukru i alkoholu, a zwiększyć spożycie warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych.
Kontrola chorób przewlekłych
Szczególnie ważne jest leczenie cukrzycy i monitorowanie problemów związanych z trzustką.
Geny to nie wyrok
Wyniki badania niosą ważny przekaz dla pacjentów: nawet osoby z większym obciążeniem genetycznym mogą realnie wpływać na swoje zdrowie poprzez codzienne decyzje.
Naukowcy podkreślają, że profilaktyka raka trzustki powinna skupiać się nie tylko na genetyce, ale także na promocji zdrowego stylu życia – szczególnie wśród młodszych osób i osób z obciążoną rodzinną historią nowotworów.
Choć rak trzustki nadal pozostaje bardzo trudnym przeciwnikiem, coraz więcej badań pokazuje, że wiele zależy od naszych codziennych wyborów.
Źródło: Polska Liga Walki z Rakiem, jamanetwork.com
Newsletter
Chcesz być na bieżąco? Zapisz się!
