Od 2021 roku osoby w wieku 40-65 będą mogły wykonać bezpłatnie test na obecność krwi utajonej w kale. O skierowaniu na takie badanie zadecyduje lekarz.
Jest szansa, że wprowadzenie bezpłatnych testów na krew utajoną zwiększy odsetek osób, które będą chciały poddać się badaniu i w wielu przypadkach unikną śmierci.
Nie lubimy się badać
Badania profilaktyczne to klucz do wczesnego wykrycia raka jelita grubego, którego w naszym kraju diagnozuje się co roku u około 19 tys. osób (12 tys. z powodu tej choroby umiera). Pacjenci, którzy zostali wcześnie zdiagnozowani, to znaczy w I stadium zaawansowania, mają 90 proc. szans na przeżycie w porównaniu z zaledwie 10 proc., gdy rak jelita grubego zostanie wykryty w ostatnim, IV stadium zaawansowania.
Mimo że ten typ nowotworu rozwija się powoli, zwykle w ciągu ośmiu-dziesięciu lat, aż 55 proc. pacjentów w Polsce diagnozowanych jest w późnych stadiach rozwoju choroby – III i IV, kiedy szanse na wyleczenie dramatycznie spadają. Wielu chorych można by uratować, gdyby zgłosili się na bezpłatną kolonoskopię w ramach „Programu badań przesiewowych raka jelita grubego”, z którego mogą skorzystać osoby w wieku 55-64 lata.
Martwi fakt, że mimo możliwości wczesnego wykrycia tego nowotworu tylko u 14 proc. osób wykrywany jest w stadium I. Dlatego tak ważne są powszechne badania przesiewowe. W Polsce na zaproszenie na kolonoskopię w ramach Programu Badań Przesiewowych prowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia odpowiada tylko 17 proc. uprawnionych osób.
[Błażej Rawicki, prezes Fundacji EuropaColon Polska]
W krajach z dobrze zorganizowanym programem badań przesiewowych wskaźnik udziału w badaniach przekracza 70 proc. wśród osób pomiędzy 50. a 74. rokiem życia. Jeśli wszystkim krajom europejskim udałoby się wykryć 50 proc. przypadków raka jelita grubego w I stadium choroby, co roku można by ocalić 130 tys. osób. W samej Unii Europejskiej byłoby to blisko 100 tys. mieszkańców.
Gdyby każdy kraj w Europie zorganizował programy badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego na wzór hiszpańskiego regionu Basków, w systemach opieki zdrowotnej pozostałoby ponad 3 miliardy euro, które można by przeznaczyć na inny cel. Leczenie pacjentów z rakiem jelita grubego w stadium I kosztuje bowiem średnio 4 tys. euro, natomiast leczenie pacjenta w stadium IV to koszt około 40 tys. euro.
Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej występującym rakiem w Europie. Można go w pełni wyleczyć, jeśli zostanie wcześnie wykryty. Jest na to prosty, dziesięciosekundowy test. Ale jest on dostępny tylko w nielicznych z 27 krajów Unii Europejskiej. Naszym wyzwaniem jest przyjęcie tego testu, znanego jako FIT, w ramach powszechnych badań przesiewowych, aby każdy miał szansę na wcześnie wykrycie raka jelita grubego i ocalenie życia.
[Jolanta Gore-Booth, dyrektor Digestive Cancers Europe]
Marzec miesiącem świadomości raka jelita grubego
Europejski miesiąc świadomości raka jelita grubego został ustanowiony w 2008 rroku jako coroczna inicjatywa organizacji EuropaColon, która obecnie nosi nazwę Digestive Cancers Europe (DiCE). Zrzesza ona 30 organizacji z 27 krajów europejskich. Wspiera nie tylko chorych na raka jelita grubego, ale również na pozostałe nowotwory przewodu pokarmowego – raka żołądka, przełyku, trzustki, wątroby i inne rzadkie nowotwory układu pokarmowego.
Fundacja EuropaColon Polska powstała w 2017 roku i zajmuje się edukacją, profilaktyką nowotworową oraz poprawą jakości życia osób z chorobami układu pokarmowego, zabiegając o lepszy dostęp do nowoczesnego leczenia i do rozwiązań mających na celu poprawę jakości życia pacjentów z tymi nowotworami.
